Zo werkt koelen met een warmtepomp
Wist je dat je met veel warmtepompen niet alleen kunt verwarmen, maar ook kunt koelen. Dat is handig tijdens warme zomerdagen. Op deze pagina lees je hoe koelen met een warmtepomp werkt, wat het kost en welke aanpassingen aan je huis nodig zijn.
Hoe werkt koelen met een warmtepomp?
Een warmtepomp kan je huis koelen. Hoe dat werkt, hangt af van het type warmtepomp dat je hebt. Heb je een buitenlucht of bodem warmtepomp? Dan kun je koelen door de warmtepomp koud water te laten maken. Het koude water stroomt door je vloerverwarming of (lage temperatuur) radiatoren. De kou uit het water komt in je kamer terecht. Daardoor wordt de kamer langzaam kouder.
Koelen met een buitenlucht of bodem warmtepomp is anders dan met een airco (lucht-lucht warmtepomp). Een warmtepomp kan je hele huis langzaam en gelijkmatig koelen.
Een airco blaast koude lucht de ruimte in. Daardoor koelt een airco de ruimte sneller en meer af. Sommige mensen vinden dit minder comfortabel. Omdat je de lucht voelt stromen. Met een airco kunt je alleen je hele huis koelen als in elke ruimte een airco-unit hangt.
Twee manieren van koelen
Een warmtepomp kan op twee manieren koelen: ‘actief’ en ‘passief’. Welke warmtepomp je hebt bepaalt of je actief of passief koelt.
Actief koelen
Bij actief koelen zet de warmtepomp de warme buitenlucht om in koude lucht of koud water. De warmtepomp (compressor) moet hard werken om dit te doen. Dit kost veel stroom.
Welke warmtepompen koelen actief:
Hybride buitenlucht warmtepomp
Buitenlucht warmtepomp
Lucht-lucht warmtepomp (airco)
Passief koelen
Passief koelen kan alleen bij een bodem of grond(water) bron. Bij passief koelen is de bron zelf al koud en hoeft de warmtepomp (compressor) het water niet af te koelen. Dit betekent dat de warmtepomp de kou, die uit de bodem komt, alleen maar rond hoeft te pompen. De bodem blijft in de zomer namelijk redelijk koel. De warmtepomp hoeft daarom niet actief te koelen. Passief koelen verbruikt weinig stroom. Soms is passief koelen zelfs nodig om de bodembron op de juiste temperatuur te houden.
Welke warmtepompen koelen passief:
Bodem warmtepomp
Grond(water) warmtepomp
Wat kost koelen met een warmtepomp?
Hieronder geven we een voorbeeld van de kosten. In het voorbeeld gaan we uit van:
Een goed geïsoleerde twee-onder-een-kap woning van 130 m2
400 uur koelen per jaar (gemiddeld in Nederland)
Een stroomprijs van €0,30 per kWh (prijspeil januari 2025)
Kosten actief koelen (met buitenlucht warmtepomp)
De hoeveelheid energie die nodig is om een woning actief te koelen, hangt af van het type warmtepomp. In het rekenvoorbeeld gaan wij uit van 1.500 Watt per uur (gemiddeld voor een buitenlucht warmtepomp).
Rekenvoorbeeld:
Verbruik: ongeveer 1.500 W per uur
400 uur x 1.500 W = 600 kWh per jaar
Kosten: ongeveer €180 per jaar
Kosten passief koelen (met bodemwarmtepomp)
De temperatuur van de bodem is meestal tussen de 10 en 12 graden Celsius. Dit is de ideale temperatuur om mee te koelen. Het koude water hoeft alleen nog maar rondgepompt te worden. Hiervoor is weinig energie nodig.
Rekenvoorbeeld:
Verbruik: ongeveer 120 W per uur
400 uur x 120 W = 48 kWh per jaar
Kosten: ongeveer €14 per jaar
Welke aanpassingen zijn nodig in huis?
Om te kunnen koelen met een warmtepomp, moet je soms wat dingen aanpassen:
Koelen werkt het best met vloerverwarming of lage temperatuur radiatoren.
Je hebt kunststof leidingen en verdelers nodig. Door de leidingen gaat koud water. Bij metalen leidingen kan condens ontstaan, daarom is koelen met metalen leidingen niet mogelijk.
Om te kunnen koelen met een buitenlucht warmtepomp heb je vaak een koelmodule nodig.
‘Verplicht’ koelen met een grondwaterwarmtepomp
Tijdens het koelen haal je kou uit de bodem of grondwaterbron en stopt tegelijk warmte terug. Hierdoor wordt de bron warmer. De warmtepomp gaat dan zuiniger werken, wanneer je gaat verwarmen. Want hoe warmer de bron, hoe zuiniger de warmtepomp kan werken.
Als je een bodem- of grondwater warmtepomp heeft is het dus slim om te koelen. Ook als je niet thuis bent. Met een grondwater warmtepomp is het zelfs verplicht om te koelen. De koude en de warmte in de bron moet je in evenwicht houden.
Wil je verwarmen en koelen met een warmtepomp?
Kijk dan op onze vakspecialistenpagina. Daar vind je installateurs bij jou in de buurt.
Er zijn ook andere manieren om je huis koel te houden in de zomer. Wil je weten hoe? Lees dan onze slimme tips voor een aangename woning in de zomer.
